ارغنون سوم

دائویسم

یكی از ادیان چینی دین دائویسم است

مكتب تائو / دائو (Taoism)به لائوتسه (tse_lao) حكیم (متوفاى 517 ق .م ) منسوب است . در اینكه آیا وى وجود خارجى داشته است یا صرفا یك شخص افسانه اى است ،

میان دانشمندان اختلاف وجود دارد. به گونه اى كه از سنت به دست مى آید وى در سال 604 ق .م . در چین به دنیا آمد و مدتى در دربار پادشاه سمت بایگان داشت . وى پس از چندى شغل خود را رها كرد و براى پرداختن به صفاى روح از همه امور حتى كسب علم دست كشید و در خانه خود ماند. مردم درباره او كنجكاو شدند و براى آگاهى از انیشه هاى وى به دیدار او شتافتند. گفته مى شود كنفوسیوس نیز به دیدار وى رفت . وى از مراجعات مردم خسته شد و بدین جهت از سرزمین خود مهاجرت كرد. یكى از دروازه بانان شهر او را در حال عزیمت دید و از خواهش كرد كه به وى چیزى بیاموزد. لائوتسه در كنارى ایستاد و رساله اى را به او املا كرد كه تاكنون باقى است و نام آن تائوته چینگ یعنى رساله تائو و خاصیت آن ، است . این رساله شامل سخنان كوتاهى است كه معناى بعضس از آنها روشن نیست . رساله را به دروازه بان داد و از آنجا عبور كرد و دیگر خبرى از او باز نیامد. برخى گفته اند وى در سال 517 ق .م . درگذشت .
كسانى كه لائوتسه را شخصى افسانه اى مى دانند، مى گویند فلسفه منسوب به وى از زمان كنفوسیوس قدیمتر است و رساله یاد شده نیز قبلا وجود داشته است .

1- لائوتسه و فلسفه تائوته چینگ

رساله منسوب به لائوتسه محصول اندیشه یك تن نیست ، بلكه در طول قرون حك و اصلاحاتى در آن صورت گرفته است ، اما بیشتر محتویات آن از قرن چهارم قبل از میلاد است .
از دیدگاه فیلسوفان قدیم چین هر گونه فعل و انفعالات جهان تحت تاءثیر نظامى است كه تائو نامیده مى شود. تائو در زبان چینى به معناى راه است و در اصل به بستر رودخانه اطلاق مى شده است . مى شده است . پیروان این فلسفه براى تحولات جهان قانونى ثابت مانند بستر رودخانه قائل بودند و مى گفتند تائو آغاز و انجامى ندارد و پس از پدید آمدن جهان مادى ، تائو نیز براى ایجاد تناسب ، در آن جریان یافته است . از این رو، واژه تائو به كاسموس (cosmos) یونانى كه به معناى تناسب است ، نزدیك مى شود. یونانیان جهان را كاسموس مى نامیدند.

در رساله تائوته چینگ آمده است كه هر گاه اشیاء در بستر طبیعى خود سیر كنند با كمال تناسب حركت خواهند كرد؛ زیرا این حركت با تائو هماهنگ است ، ولى هر گاه چیزى از بستر طبیعى منحرف شود تناسب خود را از دست مى دهد. هدف نهایى انسان باید آن باشد كه خود را با تائو هماهنگ كند.

2- چوانگ تزو  و مقالات او

چوانگ تسه پس از لائوتسه ، معروفترین فیلسوف تائوئیسم است و گفته مى شود وى در قرن چهارم قبل از میلاد تعالیم استاد فرضى خود، لائوتسه را نشر داده است . به این حكیم سى و سه مقاله نسبت داده اند كه بسیارى از آنها قطعا از اوست . وى تحولات جهان را به شكل دورانى ترسیم مى كرد و معتقد بود كه اضداد بر یكدیگر تاءثیر مى گذارند و از میان مى روند. او معتقد به نیست خیر و شر بود و براى بیان اندیشه هاى خود از تمثیلهاى بسیارى استفاده مى كرد.

3- دین رسمى

براى نخستین بار در سال 165 م . یكى از پادشاهان چین معبدى به نام لائوتسه بنا كرد و هدایاى تقدیم داشت ، ولى تائوئیسم پیشرفت چندانى نكرد تا آنكه در قرن هفتم میلادى این آیین در چین رسمیت یافت . در آن زمان آیین بودا و مكتب كنفوسیوس در چین پیشرفت كرده بودند. افرادى به این عنوان كه آیین بودا از كشور هندوستان به چین سرایت كرده و یك آیین بومى نیست ، به ترویج تائوئیسم پرداختند. آنان آداب و رسومى را بنا نهادند و براى چیزهاى مختلف خدایانى را مطرح كردند. با این حال ، این آیین در چین پیروان اندكى داشت و كم كم از صحنه بیرون شد. با آنكه دولت كمونیستى چین با افكار مذهبى شدیدا مبارزه مى كند، هنوز هم افرادى به جنبه هاى جادویى این آیین علاقه دارند.