هیپنوتیزم
 
 
در برخی از محافل وقتی صحبت از هیپنوتیزم می‌شود، گروهی به‌گونه‌ای برخورد می‌كنند، گویی هیپنوتیزم كاری خارق‌العاده و جادویی است و برخی با موضع‌گیری‌های شدید در برابر آن جبهه می‌گیرند. این در حالی‌ است كه هیپنوتیزم نه معجزه است و نه عملی عجیب، هیپنوتیزم حتی خواب هم نیست و اگر شما نخواهید هیچ‌كس قادر به هیپنوتیزم كردن شما نخواهد بود.

 

وقتی هیپنوتیزم به‌دنیا آمد
هیپنوتیزم از ابتدای خلقت بشر وجود داشته‌است، از زمانی كه انسان‌ها مسحور تماشای طبیعت زیبا می‌شدند و از تاریخی كه گوش خود را به زمزمه رودها در بستر زمین می‌سپردند اما شاید نخستین كسی كه این نیروی ارزشمند را شناخت مسمر بود. فرانتس آنتوان مسمر، پزشكی اتریشی بود كه در قرن 19 میلادی می‌زیست، او اولین كسی بود كه با استفاده از نیروی مغناطیس اقدام به درمان بیماران كرد. اگرچه بعدها او را شیاد نامیدند و مسمر سال‌های واپسین عمر خود را در گمنامی و فقر گذراند، اما در طی سال‌ها و قرن‌ها راه او ادامه یافت و پیشرفت‌ها و تغییرات بسیاری كرد، تا جایی كه امروزه استفاده‌های فراوانی از هیپنوتیزم در پزشكی می‌شود.
 

هیپنوتیزم چیست؟
چشم‌هایت راببند، به هیچ فكر نكن، ذهنت را متمركز كن روی یك نقطه، روی یك صدا، روی یك...
نگاهت را متمركز كن روی حركت چپ به راست و راست به چپ پاندول، به هیچ چیز فكر نكن، جز دنبال كردن این حركت، حالا چشم‌هایت را آرام ببند و...
موارد بالا تقریبا مصداق‌های آشنایی در هیپنوتیزم برای بیشتر ما هستند، اما هیپنوتیزم در این موارد خلاصه نمی‌شود. وقتی شما غرق در تماشای یك فیلم جذاب هستید، با هنرپیشه‌های آن همدردی می‌كنید، با آن ها گریه می‌كنید و می‌خندید، به محیط اطرافتان توجهی ندارید و حتی حرف‌های اطرافیانتان را نمی‌شنوید، به‌نوعی هیپنوتیزم شده‌اید كه به آن «هیپنوتیزم خود به خود» می‌گویند.
زمانی‌كه شما خودتان را هیپنوتیزم می‌كنید به آن خودهیپنوتیزم می‌گویند و زمانی كه فرد دیگری شما را هیپنوتیزم می‌كند به آن دگر‌هیپنوتیزم گفته‌می‌شود.
به‌عقیده صاحب‌نظران، هیپنوتیزم دارای سه فاكتور اصلی است؛ اول جذبه یا تمركز مانند وقتی شما جذب فیلم می‌شوید. دوم انفكاك یا تجزیه مانند زمانی‌كه در حال تماشای فیلمی حتی حرف‌های اطرافیانتان را نمی‌شنوید و سوم افزایش تلقین‌پذیری مثل وقتی در صحنه‌ای غمگین از فیلم گریه می‌كنید.
اگر شما تمركز نداشته‌باشید و یا نخواهید تمركز كنید، هیپنوتیزم نخواهید شد. مادر جوانی كه در ماه گذشته سزارین او تیتر بسیاری از روزنامه‌ها شد، دقایقی قبل از انجام عمل با لبخندی بر لب گفت: به متخصص هیپنوتیزم اطمینان كامل دارم و خوشحالم از اینكه شیرینی مادر شدن را با پیشگامی در روشی تازه تجربه می‌كنم. او از چهار ماه قبل دوره‌های مدیتیشن و هیپنوتیزم را گذرانده‌بود اما به دلیل شرایط نوزاد در ماه آخر دوران بارداری قرار شد، عمل به صورت سزارین انجام شود. این سزارین بدون بیهوشی، بی‌حسی و بدون استفاده از هیچ نوع دارویی در شرایط عادی و با هوشیاری بیمار انجام شد.

 

هیپنوتیزم و درمان بیماری‌ها
هیپنوتیزم به‌نوعی تاثیر در روان است و در روانشناسی و روانپزشكی و درمان این بیماری‌ها كاربردهای فراوانی دارد، اما از آنجا كه جسم و روان به یكدیگر مرتبط و در رابطه با هم هستند با این روش حتی می‌توان در درمان و كاهش برخی از بیماری‌های جسمی و حتی كاهش درد هم موفق بود. در واقع با هیپنوتیزم می‌توان حالت آرامش در روان فرد ایجاد كرد و به‌وسیله آن جسم را نیز تحت‌تاثیر قرار داد. دكتر افسانه یاراحمدی، پزشك عمومی در این مورد می‌گوید: «در حال حاضر در تمام دنیا از هیپنوتیزم برای افزایش قدرت یادگیری و درمان اختلالات عادتی (مانند چاقی) بهره گرفته می‌شود و برای بیشتر بیماران می‌توان از آن استفاده كرد، البته باید توجه داشت هیپنوتیزم یك تكنیك است نه درمانگر؛ بنابراین باید بعد از بررسی جنبه‌های مختلف بیماری در كنار سایر روش‌ها از آن كمك گرفت».
با كمك هیپنوتیزم و تاثیر در روان بیماران و سپس جسم آنها و با ایجاد انگیزه و شور زندگی در آنها نه‌تنها می‌توان بر بیماری‌هایی مانند آسم، تكرر ادرار، بیماری‌های گوارشی و... فائق آمد بلكه حتی می‌توان در درمان و یا بهبود زندگی بیماران صعب‌العلاج هم از آن استفاده كرد، به‌طور مثال با بالا بردن روحیه بیماران سرطانی و ایجاد آرامش و لذت از ماه‌ها و روزهای باقیمانده از عمر آن ها گاه می‌توان روند پیشرفت بیماری را كندتر كرد.

 

هیپنوتیزم ممنوع
با وجود تمام موارد یاد شده، هرگز نباید از هیپنوتیزم توقع معجزه داشت، چون این روش هم محدودیت‌ها و حتی گاه مشكلات خاص خود را دارد. اگر درست استفاده نشود و یا به صورت ناشیانه و توسط افراد فاقد صلاحیت لازم انجام شود مانند هر روش دیگری خالی از خطر نیست. تلقین‌های نامناسب می‌تواند تاثیرات منفی در زندگی افراد بر جای بگذارد و حتی باعث سوءاستفاده‌های جنسی، فرهنگی و...شود. اگر هیپنوتیزم درست انجام نشود ممكن است عوارضی مانند تپش قلب، لكنت، سردرد، سرگیجه، ترس، ایجاد احساس غم و اندوه و... در فرد ایجاد كند.
هیپنوتیزم در همه افراد نتیجه‌بخش نیست، به‌طور مثال كسانی كه اختلالات فكری دارند، نمی‌توانند به درمانگر اعتماد كنند و هیپنوتیزم در مورد آنها بی‌ثمر خواهد بود، در مورد افرادی كه فاقد قدرت تمركز (مانند بیماران عقب‌مانده ذهنی) هستند نیز هیپنوتیزم نتیجه‌بخش نخواهد بود اما هیپنوتیزم در چه مواردی اصلا توصیه نمی‌شود، به‌عقیده صاحب‌نظران استفاده از هیپنوتیزم در بیمارانی كه درجاتی از جنون دارند و كسانی كه از افسردگی شدید(ماژور) رنج می‌برند و همچنین بیماران مبتلا به صرع و وسواس ممنوع است، چون به‌طور مثال ممكن است در بیماران مصروع باعث تشدید بیماری
آنها شود و یا در مبتلایان به وسواس باعث شود آنها حتی نسبت به آداب هیپنوتیزم هم وسواس پیدا كنند. بنابراین به یاد داشته‌باشید فقط پزشك باصلاحیت حق استفاده از هیپنوتیزم برای درمان بیماران را دارد...